Opening

Dames en heren, mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen? Dan gaan wij starten met de vergadering. Dank u wel. Welkom aan alle raadsleden, commissieleden, burgemeester, ambtelijke ondersteuning en overige aanwezigen die vanuit huis of de publieke tribune meeluisteren en kijken. Mijn naam is Marco Huijben, ik ben de voorzitter van de vergadering van vanavond. Rechts naast mij de griffier Hanneke Meijer. Dames en heren, het is een ronde tafel, dus deze vergadering is vanavond beeldvormend en dat betekent dat we informatie gaan verzamelen en delen met elkaar. We spreken vanavond over de nota samenwerking. Het is dus uitdrukkelijk niet de bedoeling dat we hier afzonderlijke gemeenschappelijke regelingen gaan bespreken, maar dat we het wat over een breder perspectief bezien. Korte toelichting: de gemeente Zeist werkt bij veel taken samen met andere organisaties of overheden. Als de gemeente daarbij een bestuurlijk of financieel belang heeft, spreken we over een verbonden partij. Een voorbeeld hiervan is een gemeenschappelijke regeling waarbij meerdere overheden samenwerken. Afspraken over samenwerking zijn vastgelegd in de nota verbonden partijen. En deze nota dateert uit 2013. In 2022 is de Wet gemeenschappelijke regelingen gewijzigd met als doel de kaderstellende en controlerende rol van de gemeenteraden bij gemeenschappelijke regelingen te versterken. Dit is één van de redenen om de huidige nota te actualiseren en het algemeen delegatiebesluit op dit punt aan te passen en het college heeft hiervoor een voorstel gedaan. Namens het college vanavond aanwezig: burgemeester Langerakker, welkom, en zij wordt ondersteund door Heleen Kuijer, ook welkom. Verder is aanwezig, rechts voor mij, Anne Jorien Prins, ook welkom, raadsadviseur regionale samenwerking. Er hebben zich vanavond geen meesprekers aangemeld, dus we gaan meteen starten met het programma. En het programma start met een presentatie van Anne Jorien over de rol van de raad bij de regionale samenwerking. Er is ook korting op de uitkomst van de enquête die eind vorig jaar is ingevuld. En misschien kunt u zichzelf wel even voorstellen aan de raadsleden? Nadien krijgt u de mogelijkheid om korte, verduidelijkende vragen te stellen aan Anne Jorien en daarna gaan we de ronde in met vragen aan het college. We het zo doen? Ja? Oké, dan geef ik graag het woord aan Anne Jorien Prins.

Yes. Goedenavond. Heel erg fijn om hier vanavond te mogen zijn. Ik ga een presentatie aan jullie geven over de rol van de raad in de regio. Ik heb daarvoor een klikker als het goed is. Als ik klik, komt er dan ook in beeld. En dat klopt Anne niet met de klikker, maar dankzij de plaats van het rivier. Yes. Ik ga jullie vanavond meenemen, eerst in een introductie. Wie ben ik als raadsadviseur regionale samenwerking? Vervolgens kijken we naar waarom is de rol van de raad zo belangrijk in regionale samenwerking? We kijken naar het delegatiebesluit, vervolgens naar het doel dat de raad kan nastreven. En welke sturingsinstrumenten hiervoor gebruikt worden. Tijdens het verhaal komt inderdaad ook de enquête van afgelopen najaar langs. Beginnend met wie ben ik? Ik ben als raadsadviseur regionale samenwerking werkzaam voor 25 griffiers in de provincie Utrecht. Het is een unieke samenwerking tussen griffiers om ondersteuning gezamenlijk te bieden aan de zoektocht van raden om meer grip te vinden op regionale samenwerking. De opdracht die ik van griffiers hiervoor mee heb en waar griffiers ook samen aan werken, is dat wij de positie van raden versterken die regionale samenwerking. Nou. Vervolgens is het belangrijk om te weten wat is nou precies de rol van de raad in regionale samenwerking en om dat goed te kunnen weten is het belangrijk om alle rollen in het spectrum te bekijken. Beginnend bij de rollen van het college. Het college heeft in regionale samenwerkingsverbanden in algemeen besturen daarvan een eigenaarsrol en opdrachtgeversrol. Dat zijn twee verschillende rollen. Vanuit de eigenaarsrol is het de taak van de portefeuillehouder om te kijken naar de financiële gezondheid van het samenwerkingsverband waar de gemeente eigenaar is. Vanuit de opdrachtgeversrol is de taak om te kijken naar hoe draagt deze samenwerking bij aan de beleidsdoelen die wij in Zeist willen bereiken. Dat zijn twee verschillende rollen ook omdat ze een belangentegenstelling kunnen hebben. Vanuit een eigenaarsrol kan een portefeuillehouder het motief hebben om te kijken naar de samenwerking te constateren. We varen vrij scherp aan de wind, samen moeilijke opgave of een bordje. Hier zouden we niet eigenlijk moeten gaan investeren in deze samenwerking om de organisatie nou goed toe te rusten op de komende periode. Waarbij je vanuit opdrachtgeversrol juist geconstateerd kan worden. Wij willen eigenlijk scherpe keuzes maken in Zeist. En willen misschien ook wel bezuinigen hier, dat zouden we ook willen. Nou, dat moet dan ook een effect hebben op onze gemeenschappelijke regelingen. Ze zouden eigenlijk bezuinigingen willen doorvoeren op deze organisatie. Kortom, vanuit de twee rollen kan je verschillende conclusies trekken en die belangenafweging die ligt bij het college om te maken, die wordt lokaal gemaakt en die wordt ook regionaal gezamenlijk gemaakt in het algemeen bestuur van de gemeenschappelijke regeling. Dit ligt erbij het college. En, ik zou iets duidelijker in de microfoon praten. En dan heeft de raad een kaderstellende en controlerende rol. Dat betekent dat hij de kaders meegeeft waarbinnen het college handelt.